Home   Werkgeheugen problemen en Autisme:

Werkgeheugen problemen en Autisme:

Werkgeheugen problemen en ASS

Unique Child
Werkgeheugen problemen en ASS
Werkgeheugentraining Jungle Memory

Kinderen met autismespectrumstoornissen zoals PDD-NOS en Aspergersyndroom hebben meestal een prima werkend visueel-ruimtelijk geheugen. Doordat het werkgeheugen echter niet goed samenwerkt met andere delen van de hersenen, kunnen ze vaak niet goed schakelen en blijven ze vaak hangen in favoriete onderwerpen.

Een voorbeeld uit de praktijk:

Bram deed zijn ogen dicht. Hij was aan het nadenken over de vraag: “Wat is de diameter van de cirkel?” Dat was makkelijk. Hij opende zijn ogen en schreef het antwoord in zijn werkboek.

Hij was dol op meetkunde, veel meer dan algebra. Hij kon vormen heel makkelijk voor zich zien. Hij keek weer in zijn werkboek en ging daarmee verder. Vraag na vraag over cirkels, stralen en diameters werkte hij af.

Hij was in een korte tijd klaar. Hij keek verder in zijn werkboek en zag dat nu hoeken en tangens aan de beurt kwamen en hij ging daar mee verder. Hij hoorde de leerkracht iets zeggen over de Engelse les die zou volgen. Hij bukte en pakte het boek van Engels uit zijn tas, maar hij was ondertussen nog aan het denken over de cirkels en hoeken en dus werkte hij daaraan door.

“Zo Bram, het lijkt erop dat Shakespeare zijn neus is kwijtgeraakt!”. De leerkracht stond naast Bram. Bram keek op zijn bureau en zag dat de afbeelding van Shakespeare op het boek van Engels, onder de cirkels, hoeken en lijnen zat. Hij was zo intens bezig geweest met geometrie dat hij niet in de gaten had dat hij op het boek van Engels aan het tekenen was.

Werkgeheugen problemen en Autisme:

Zoals de meeste leerlingen met Autisme heeft Bram een uitstekend visueel-ruimtelijk werkgeheugen. Hij gebruikt vaak zijn voorstellingsvermogen in de les en zegt dat getallen vormen hebben en is vaak als eerste klaar met geometrie. Van de leerkracht krijgt hij vaak extra taken uit het volgende leerjaar omdat Bram zich anders gaat vervelen.

Wanneer het aankomt op het verbale werkgeheugen heeft Bram het veel zwaarder. Het lukt hem niet om alle informatie vast te houden. Hij kan wel goed onthouden hoe je bepaalde moeilijke woorden moet spellen, maar ze correct schrijven in een zin is weer lastiger.

Bram’s beperkte verbale werkgeheugen maakt het ook moeilijker voor hem om details los te laten en naar het grotere geheel te kijken. Hij kan bijvoorbeeld zo geboeid worden door een bepaald detail in een verhaal, dat hij geen ruimte meer over heeft voor de betekenis van een zin of het verhaal.

Intensieve aandacht voor een bepaald detail van een onderwerp dat boeit, is kenmerkend voor kinderen met Autisme. Bram zegt: “Soms wordt ik zo in beslag genomen door een gedachte dan kan ik deze niet uit mijn hoofd krijgen!” Het beperkte verbale werkgeheugen kan hier een rol in spelen, maar natuurlijk komt het ook voor dat deze leerlingen in beslag genomen kunnen worden door een detail wat ze zien. Hun beperkte verbale werkgeheugen biedt dus wel voor een deel een verklaring, maar kan zeker niet alles verklaren.

Hoe werkt het brein bij kinderen met Autisme?

Wetenschapppers hebben de activiteit in de hersenen gemeten tijdens een leesopdracht bij zowel mensen met Autisme als mensen zonder Autisme. Wat opviel dat mensen zonder Autisme bij deze taak met name de hersengebieden voor het verbale werkgeheugen inschakelden en dat de mensen met Autisme vooral de gebieden voor het visueel-ruimtelijke werkgeheugen inschakelden.

Er is nog een belangrijk verschil in hoe het brein werkt bij mensen met Autisme. De meeste activiteiten op school vragen van het kind om een doel in de gaten te houden wanneer planning nodig is en tegelijkertijd te proberen om afleidingen te negeren. Om dit voor elkaar te krijgen moet de Prefrontale cortex communiceren met andere delen van het brein en moeten de neurologische snelwegen gebruikt worden. Een van de belangrijkste snelwegen is het Corpus callosum, de verbinding tussen de twee hersenhelften. Hoe groter het Corpus callosum hoe meer informatie er uitgewisseld kan worden tussen de Prefrontale cortex en andere delen van de hersenen.

Toen de mensen met Autisme een taalbegriptaak aan het doen waren, vonden de onderzoekers dat ze een kleiner Corpus callosum hadden. Deze kleinere snelweg heeft als gevolg dat hun werkgeheugen meer moeite had met het heen en weer sturen van informatie tussen verschillende delen van het brein.

Wetenschappers noemen dit “underconnectivity” (te weinig verbondenheid). Underconnectivity heeft belangrijk gevolgen voor het kind met Autisme. Het betekent dat de informatie in een flessenhals komt vast te zitten en de kinderen, zoals Bram fixeren zich dan op deze informatie. Als gevolg van deze fixatie kunnen ze niet gemakkelijk overstappen van het ene onderdeel van een taak naar een ander onderdeel.

Werkgeheugen problemen en ASS, wat kun je er aan doen?

Jungle Memory verbetert de werkgeheugen problemen van kinderen met Autisme. Omdat Jungle Memory het brein uitdaagt om meerdere taken tegelijkertijd uit te voeren en dus meerdere hersengebieden tegelijkertijd te activeren en te laten samenwerken. Het richt zich dus op verbetering van de underconnectivity.

Oefening 1 in Jungle Memory traint hun het werkgeheugen tegelijkertijd te activeren met taalvaardigheden. Oefening 2 verbindt het visueel-ruimtelijke werkgeheugen met het verder verwerken van visuele informatie. Oefening 3 verbindt het verbale werkgeheugen met rekenredeneervaardigheden.

Klik hier, voor meer informatie over de werkgeheugentraining: Jungle Memory.